العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
چهارشنبه 23 آبان 1397
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 11873      تاریخ : 1392/9/1 17:44:01      بخش : نشستهای علمی print

نشست علمي «جهاني شدن و حكومت جهاني موعود» از سلسه نشست‌هاي مقدماتي چهارمين كنگره دين پژوهان كشور در آبان ماه 1381 هم زمان با ميلاد مسعود امام حسن مجتبي (ع) با همكاري مشترك دبيرخانه دين پژوهان كشور و مؤسسه فرهنگي انتظار نور با حضور انديشمندان حوزوي و دانشگاهي برگزار گرديد.

در آغاز مراسم محمد جواد صاحبي دبير شوراي برنامه ريزي دين پژوهان كشور ضمن خير مقدم به شركت كنندگان در سخناني گفت: روند جهاني شدن يا جهاني سازي چه پروژه باشد و چه پروسه، نخبگان و به ويژه مصلحان مسلمان را وا مي دارد تا نسبت به آن توجه داشته باشند و در اين فرايند براي خود جايگاه و نقشي قايل شوند.

سپس دكتر سعيد معيد فر رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به «تحليل جامعه شناسي پديده جهاني شدن» پرداخت. وي آغاز فرايند جهان شدن را از كثرت به معناي اجتماعاتي كه كوچك و داراي فضاي محدود و بسته اند و در ادامه به وحدت و مجدداً به كثرت، منتهي مي شوند دانست و در خصوص علت اين امر گفت: چون اجتماعات كوچك به قدري بزرگ مي شوند كه امكان شكل گيري يك هويت جمعي جهاني وجود ندارد و تبديل به كثرت مجدد، كثرتي غير از كثرت اوليه است. و از آنجا كه بشر داراي دو وجه عقلاني و عاطفي است پيش بيني مي شود كه به دليل فقدان عرصه اي عاطفي در زندگي و معيشت امروز خويش، در ادامه فرآيند جهاني شدن، بيش از گذشته محتاج شرائطي مي شود كه در او عواطف يا پيوندها را  با انسانيت تقويت نمايد.

دكتر معيد فر از دين و مذهب به عنوان تنها عاملي كه مي تواند به بشر براي رسيدن از كثرت مجدد به وحدت، كمك رساند نام برد و خاطر نشان ساخت: ابعاد هويتي پيشين بشر مثل قوميت، مليت و امثال آن به خاطر گسترش جهاني شدن، دچار زيان و آسيب هاي فراوان مي شود. اين پژوهشگر مسائل ديني تصريح كرد: در فرايند جهاني شدن، مذهب بايد داراي ويژگي هاي خاصي باشد تا دچار مشكلات مسيحيت نگردد.

در ادامه حجت الاسلام دكتر نجف لك زايي در سخناني با عنوان «نسبت جهاني شدن و حكومت جهاني حضرت ولي عصر(عج)»، حكومت اسلامي را داراي دو ركن رضايت الهي و كسب رضايت مردمي دانست و گفت: اين در حالي است كه از منظر ليبرال دموكراسي براي مشروعيت حكومت ها تنها رضايت مردمي كافي است. بر اين اساس حكومت اسلامي، دموكراتيك بوده ولي حكومت دموكراتيك، اسلامي نيست.

وي تفاوت ديگر حكومت اسلامي و حكومت ليبرال دموكراسي را در قانون مورد عمل و مبناي نظام فردي، اجتماعي و بين المللي برشمرد و ادامه داد: قانون در جامعه اسلامي مبتني بر وحي، اصالتاً قرآن و سنت است و قراردادهاي اجتماعي نيز در چارچوب حدود الهي معنا مي يابد، در حالي كه در نظام هاي ليبرال دموكراسي، قراردادهاي اجتماعي مبناي قانونگذاري است.

اين پژوهشگر علوم اسلامي در ادامه خاطرنشان ساخت: حكومت جهاني امام مهدي (عج) مبتني بر آموزه هاي حياتي و ديني است در حالي كه جهاني شدن، پيامد و حاصل آگاهانه پيشرفت هاي سياسي، اقتصادي، تكنولوژيكي و نيز در ارتباط با نظام سرمايه داري و سلطه طلبي است.

وي در زمينه آراء صاحب نظران در زمينه جهاني شدن تصريح كرد: به نظر برخي جهاني شدن فقط به سود كشورهاي داراي اقتصاد قدرتمند تمام مي شود و در عمل موجب به انزوا رفتن و حاشيه نشيني كشورهاي داراي اقتصاد ضعيف مي گردد. برخي هم معتقدند كه جهاني شدن جنبه هاي مثبتي از قبيل باز شدن اقتصادها و فرهنگ هاي ملي در ابعاد داخلي و خارجي رشد، منطقه گرايي در پي تهديد بازارهاي ملي كشورها، رونق پيدا كردن برخي شهرها و دارد.

دكتر لك زايي حاكميت خط مشي واحدي كه متأثر از فرهنگ غربي به ويژه آمريكاي شمالي بوده و ابزاري براي استعمار نوين محسوب مي شود و نابودي شاخص هايي كه به فرهنگ بومي رنگ جهاني مي دهد را از جمله ابعاد منفي جهاني شدن ذكر كرد. و با اشاره به نظريه چيمز روزنا در خصوص جهاني شدن گفت: به نظر روزنا در آينده جهاني شدن و محلي گرايي در كنار هم خواهند بود و با يكديگر همزيستي دارند در حالي كه جهاني شدن عمل محلي گرايي را تعيين مي كند.

وي در خصوص توسعه اقتصادي و شكوفايي علمي در عصر امام مهدي (عج) تصريح كرد: در محور توسعه اقتصادي و معيشتي حكومت جهاني امام مهدي با توسعه در دانش وعقل و خرد آدميان، تمامي ظرفيت هاي اقتصادي طبيعت كشف شده و سيستم توزيع نيز درست عمل خواهد كرد و از شكاف هاي اقتصادي و معيشتي اثري به جا نمي ماند.

شكوفايي دانش امروز انسان ها نيز عمدتاً متوجه مسائل دنيوي است؛ اما شكوفايي دانش در عصر ظهور، جامع مسائل دنيا و آخرت مي باشد.

اين پژوهشگر مسائل ديني در پايان، حكومت جهاني امام مهدي (عج) را پاسخي به نگراني بشر از آينده خود توصيف كرد و گفت: محور توسعه اخلاقي، اجتماعي و امنيتي حكومت جهاني امام مهدي (عج) مبتني بر اخلاق است و اميد به زندگي در قالب انتظار فرج، به زندگي شيعيان معنا و گرمي مي بخشد.

دكتر علی رضا صدرا سخنران ديگر اين مراسم بود كه به بررسي «فلسفه سياسي جهاني شدن» پرداخت و جهاني شدن و مجموعه فرايندهاي پيرامون آن را يك واقعيت و حقيقت ذكر كرد و در خصوص جهاني گرايي مهدوي گفت: نظام مهدوي نظامي متعادل و متعالي است نه نظام متنازع و تك ساختي و در مسأله مهدويت، توسعه همراه با تعادل فرهنگي، اقتصادي و سياسي در نظر گرفته مي شود كه بايد تحقق پيدا كند تا هنجاري را كنترل نمايد.

وي با بيان اينكه بحث مهدويت اختصاص به شيعه و اسلام و مكاتب الهي ندارد افزود: اين يك بحث عام بوده و در دنيا شاخص هاي خاص خود را داراست؛ ولي هر چه به طرف شيعه مي آيد روشن تر مي شود. وي خاطر نشان ساخت: نظام مهدوي، جهان گرايي و جهاني سازي با توجه به بعد جهاني آن، شبيه يكديگر است؛ ولي جهاني بودن آن ها با هم تفاوت ماهوي دارد.

وي خاطر نشان ساخت: در تفكرمهدوي، همبستگي انسان مد نظر است و اصلاً سلطه معنا ندارد بلكه هدايت و رهبري جامعه مد نظر است و در آن «سيستم شبكه اي» بيشتر لحاظ مي شود تا سيستم سلسله مراتبي.

دكتر صدرا از بحران بشر به عنوان بحران معنا ياد كرد و گفت: مهدويت، كانون معنويت است و در اين مسابقه كسي پيروز ميدان خواهد شد كه بتواند در زمينه معنويت و رشد متعالي انسان نظراتي را ارائه و در كنار تكنولوژي و رشد مادي بتواند معنويت را تعريف كند.

وي در پايان خاطر نشان ساخت: هر پديده سياسي، سه مرتبه وجودي دارد و بايد در مورد سه سؤال چرايي، چيستي و چگونگي آن بحث شود. و با تقسيم بندي سياست به دو نوع طبيعي و انساني گفت: يكي از اركان سياست طبيعي، جهاني سازي است و بايد آن را در انديشه هاي ماكياولي جست و جو كرد.

«حكومت جهاني اسلام و جهاني شدن» موضوع ديگري بود كه دكتر سید عبدالقيوم سجادي در زمينه آن مطالبي را ايراد كرد. وي از رشد و ترقي علوم و فنون بشري، شكوفايي عقلانيت، بسط و گسترش عدالت اجتماعي همراه با رفاه و توسعه اقتصادي و حاكميت فراگير و جهان شمول شدن تعاليم و قوانين اسلامي بر سراسر جهان به عنوان ويژگي هاي حكومت جهاني اسلام نام برد.

دكتر سجادي در خصوص جهاني شدن اظهار داشت: جهاني شدن به عنوان يك پروژه غربي و يا يك پروسه طبيعي و مرحله تاريخي، داراي ويژگي هايي است كه مهم ترين آن را در محورهايي مثل رشد علم و تكنولوژي ارتباطي، فشرده شدن فضا و زمان، گسترش روابط فراملي و شكل گيري نهادهاي بين المللي مي توان مطرح كرد.

وي عدم توزيع برابر فرصت ها در روند جهاني شدن را از مهمترين خطرات آن ذكر كرد و گفت: اين مسأله در نهايت به تشديد فقر و محروميت در برخي جوامع به نفع تراكم ثروت در دست ثروتمندان مي انجامد. و شكاف طبقاتي از يك سو و مقاومت بر سر ارزش هاي بومي و فرهنگي از طرف ديگر، مجال لازم براي پذيرش جهاني شدن را از ميان برمي دارد.

وي افزود: در عصر جهاني شدن، حساسيت هاي ملي و حتي نژادي در سطوح مختلف جوامع بشري كاملاً محسوس است و بعضاً در قالب جهت گيري هاي ملي و منطقه اي در قبال جهاني شدن قرار مي يابد.

دكتر سجادي در پايان تصريح كرد: از برخي جنبه هاي جهاني شدن به خصوص رويه تكنولوژيك آن مي توان براي فهم و تحليل بهتر و عالمانه حكومت جهاني اسلام بهره برد. و يا از تكنولوژي ارتباطي جهاني شدن مي توان در راستاي جهاني نمودن فرهنگ و تعاليم اسلامي بهره گرفت و منطق قدرتمند و سازگار با فطرت اسلام را به اكناف عالم انتقال داد.

مباحث مطرح شده در این نشست در بخش اول کتاب «جهانی شدن و دین، جهان گرایی و جهانی سازی» توسط دبیرخانه دین پژوهان کشور منتشر شده است.

 


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت