العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
چهارشنبه 23 آبان 1397
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 11875      تاریخ : 1392/9/1 17:47:35      بخش : نشستهای علمی print

نشست علمي «جهاني شدن و دين؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» از جمله نشست‌هاي مقدماتي چهارمین كنگره دين پژوهان كشور در دي ماه سال 1381 در تالار اجتماعات مجتمع فرهنگي و هنري امام رضا (ع) مشهد مقدس به همت دبيرخانه دين پژوهان كشور با همكاري اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان خراسان برگزار گرديد.

در ابتداي اين نشست پس از تلاوت آياتي از كلام الله مجيد، حجت الاسلام حسيني معاون فرهنگي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي خراسان به نمايندگي از مدير كل اين اداره به مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دبيرخانه دين پژوهان كشور، پژوهشگران، اساتيد، دين پژوهان و ميهمانان حاضر در جلسه، خير مقدم و خوش آمد گفت و ضمن ارائه گزارشي اجمالي از برگزاري نشست مقدماتي چهارمين كنگره دين پژوهان كشور گفت:

پس از برگزاري موفق نشست مقدماتي كنگره سوم دين پژوهان در مشهد مقدس، امروز خرسنديم كه نشست مقدماتي چهارمين كنگره را نيز در اين شهر مقدس برگزار مي كنيم. وي همچنين افزود: پس از اعلام فراخوان اين كنگره، 23 مقاله علمي از سوي دين پژوهان استان دريافت و هشت مقاله برتر، براي ارائه به كنگره انتخاب گرديد كه پس از بررسي توسط هيأت داوران، از اين هشت مقاله، سه مقاله در اين نشست ارائه خواهد شد.

وي در خاتمه ضمن تشكر از حضور پژوهشگران و اساتيد شركت‌كننده در مراسم و پژوهشگراني كه جهت اين مراسم مقاله ارائه داده اند، گفت: به نمايندگي از دين پژوهان و پژوهشگران استان خراسان دو پيشنهاد خدمت جناب آقايان معيد فر و صاحبي ارائه مي نمايم:

اول اين كه با توجه به وجود مضجع شريف امام رضا (ع) و مذهبي بودن استان خراسان و پايگاه دين، شعبه اي از دبيرخانه دائمي اين كنگره در مشهد مقدس ايجاد گردد تا اين شعبه بتواند تعاملات بيشتري در خصوص فرهنگ و دين با ديگر نقاط كشور برقرار نمايد و در سال هاي آينده شاهد توليد بيشتر آثار ديني در اين زمينه باشيم و استان خراسان و دين پژوهان اين استان جايگاه واقعي خود را در سطح كشور به دست آورند. و دوم اين كه يكي از كنگره هاي سراسري دين پژوهان كشور در مشهد برگزار گردد و مشهد مقدس بتواند ميزبان خوبي براي پژوهشگران عرصه ديني كشور باشد.

در ادامه اين نشست علمي دكتر بهرام طوسي استاد دانشكده ادبيات دانشگاه فردوسي مشهد و مدير مسؤول نشريه آموزشي «زبان و انديشه هاي كتابان» مقاله خويش را با عنوان «اسطوره‌هاي روئين تنان و تهاجمات فرهنگي» ارائه نمود.

وي اسطوره را داستان ها يا افسانه هاي كهني كه جزء باورهاي ديني مردم زمان خود است تعريف كرده و اساس آن را مبتني بر فلسفه دانست وگفت: اسطوره ها در حقيقت، تمام يا قسمت عمده اي از فرهنگ بومي مردم را تشكيل مي دهند و در طول تاريخ، همه جا پيروزي با فرهنگ هاي ديني و ملي بوده است، مگر در جايي كه فرهنگ قومي محلي و بومي به كلي نابود شده باشند.

دكتر طوسي در خصوص تأثير فرهنگ ايران بر كشورهاي اروپايي گفت: بر خلاف تبليغات شرق شناسان غربي، فرهنگ و تمدن يونان از تمدن ايراني تأثير پذير بوده است؛ حتي افكار سقراط و اطرافيانش تحت تأثير افكار زرتشت قرار دارد و تأثير متقابل اسلام بر ايران، تشيع و فرهنگ ايراني نيز چنين است.

دكتر طوسي در ادامه سخنان خود در خصوص چگونگي حفظ فرهنگ و تمدن كشورمان گفت: تا زماني كه ملتي در چارچوب آداب و سنن نياكان خود قرار دارد تا حد زيادي از آسيب هاي اجتماعي مصون مي ماند و ما براي جلوگيري از ورود هر پديده سست، مبتذل و بي ارزش به فرهنگ مان بايد ارزش هاي ملي، ديني، دقت و وسواس در تربيت فرزندانمان را جدي تر بگيريم. و در تربيت فرزندانمان به دو نكته بسيار مهم توجه كنيم: اول مقام والاي مادر كه بالاترين مقام در تربيت كودك است و اگر كودك در دامن مادر و در دبستان تقويتي ملي، ديني، قومي و ميهني خود را كامل تر يابد و در چشمه حقيقت غوطه ور شود رويين تن خواهد شد. و دوم آشنايي با بزرگان علم، دين، هنر و سياست.

وي در پايان با اشاره به تاريخ ادبيات كلاسيك و سنتي كشورمان گفت: متأسفانه امروزه در بازار كتاب كودكان و نوجوانان اثري از ماجراهاي توحيدي و انسان ساز نيست در حالي كه ايراني افتخار دارد كه خداوند اولين دين توحيدي در خاك را به او واگذار كرده است. ايرانيان معتقد بودند كه كشورشان، اهورايي يعني قدسي و خدايي است و هيچ چيز نمي تواند در آن نفوذ كند. ما بايد خودمان را باور كنيم و اين باور باعث مي شود بدانيم كه چگونه جلوي تهاجمات فرهنگي دشمن بايستيم.

در ادامه اين نشست دكتر سعید معيدفر رياست پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به بيان سخناني در خصوص جهاني شدن پرداخت و ابراز داشت: آنچه تحت عنوان جهاني شدن به ويژه امروز با آن مواجه هستيم؛ امكانات، ابزارها و فن آوري پيشرفته مي باشد كه باعث شده كه حتي فرزندان ما در جريان جهاني شدن قرار گيرند و قرار گرفتن جوانان و نوجوانان در جهت جهاني شدن مي تواند هم فرصت و هم تهديد باشد.

وي با اشاره به گسترش ميزان استفاده از رايانه اظهار داشت: امروز رايانه به اكثر منازل ما راه يافته و ارتباط ما را از طريق شبكه اينترنت با فرهنگ جهاني، سهل و نزديك كرده است و در پرتو اين امكانات است كه شبكه هاي بين المللي، بر كل فرهنگ هاي جهاني اثر گذاشته و باعث معرفي فرهنگ ها و نزديك كردن ملل به يكديگر شده است.

دكتر معيد فر در پايان اظهار داشت: در فرهنگ جهاني تنوع، فرصت انتخاب را به همه مي دهد و هر كس امكان انتخاب دارد و بنابراين ما بايد از فرصت هاي پيش آمده براي بالا بردن علم و دانش خود استفاده كنيم و از طريق شبكه هاي فرهنگ و تمدن خود را به جهان معرفي كنيم و از فن آوري روز غافل نشويم.

سپس حجت الاسلام محمد حسين پژوهنده به ارائه مقاله خود با عنوان «استحاله فرهنگ ديني در پروژه جهاني شدن» پرداخت و اظهار داشت: جهاني شدن در واقع فرايندي است كه هدف آن يكي شدن همه مؤلفه هاي انساني و فكري است و تلاش مي كند سياست، دين، اخلاق و اقتصاد را در اختيار بگيرد و اگر چنين هدفي به وسيله يكي از قدرت هاي سلطه به صورت از پيش تعيين شده در حال انجام باشد اين امر جهاني سازي نام خواهد گرفت.

وي درخصوص پديده جهاني شدن در دنياي امروز گفت: آن چه امروز در غالب جهاني شدن مورد بحث واقع مي شود به دو شاخه اقتصادي و فرهنگي تقسيم مي شود كه در بعد اقتصادي هدف آن تلاش براي به دست گرفتن و توسعه بازار توليد و مصرف كالا و استفاده از نيروي كار ارزان و در بعد فرهنگي هدفش برداشتن مرزهاي سياسي و فكري ميان ساير جوامع، تلاش براي در اختيار گرفتن قلمرو فكري و انديشه ملت ها و در نهايت غارت كردن دارايي هاي مادي و معنوي و تسلط بر فرهنگ ملت ها مي‌باشد.

پروژه جهاني سازي پيش از آن كه به هدف اصلي خود برسد ناگزير است ساير فرهنگ ها را در خود هضم كند و در انجام اين كار نخستين مانعي كه به صورت جدي با آن مواجه است فرهنگ ديني است كه به دليل برخورداري از صبغه اسلامي و قداستي كه دارد، نمي تواند به آن دست يابد و بنابراين سعي در تضعيف آن مي كند.

حجت الاسلام پژوهنده يكي از نمونه هاي آشكار جهاني سازي را به مصاف واداشتن فرهنگ مسلط و مجهز جهاني با فرهنگ ديگر ملت ها دانست و افزود: با توجه به اين كه يكي از اين دو فرهنگ منطبق بر الگوهاي سنتي پذيرفته شده در جوامع مي باشد و ديگري داعيه تكنولوژي را در سر دارد كه نتيجه تقابل اين دو فرهنگ، ممكن است منجر به توليد فرهنگ سومي نظير فرهنگ ايران اسلامي خودمان شود كه فرهنگ ملي و ايراني آن مبتني بر ايجاد ريشه هاي هويتي ملت بوده و فرهنگ اسلامي آن برخاسته از بصيرت نسبت به تمام عناصر دخيل در زندگي انسان و ضمانت بخشيدن به اصالت و مصونيت اين ملت باشد.

وي در پايان خاطرنشان كرد: تبديل هويت از دو روش تقويت فرهنگ مادي يعني استفاده بيشتر از ابزار، رسانه ها تكنولوژي مادي و دوري انسان از معنويت و تضعيف فرهنگ معنوي از طريق آموزش و پرورش نيروي انساني تعليم يافته به منظور انتقال تهاجم فرهنگي صورت مي گيرد. و تلاش در جهت توسعه اقتصادي، يك پارچه سازي منابع بازار و سرمايه، توسعه سياسي و استفاده كارآمد و آگاهانه از سازمان كنفرانس اسلامي جهت اتخاذ جبهه واحد در برابر تهاجمات غرب را مهمترين راهكارهاي دفاعي كشورهاي اسلامي در برابر اين پديده ذكر كرد.

در ادامه مراسم دكتر علی رضا باونديان استاد دانشكده هنر دانشگاه فردوسي مشهد به ارائه مقاله خود با عنوان از فراز پروسه تا ورود به پروژه پرداخت و افزود: همان طور كه همه مي دانيم امروزه جهاني شدن از يك مفهوم نظري فراتر رفته و خودش را به عنوان يك واقعيت بالفعل تعيين و متجلي كرده است و ما چه به اين پديده نگاهي بدبينانه و همراه با سوء ظن داشته باشيم و چه آن را دربردارنده ثمرات و بركات فراواني بدانيم هيچ گريز و گريزي از مواجه شدن فعال با آن نداريم.

وي در ادامه به ارزيابي نظرات مختلف در خصوص جهاني شدن پرداخت و گفت در بحث جهاني شدن نظريه هاي مختلفي وجود دارد: عده اي از آن به عنوان آمريكايي شدن ياد مي كنند و مي گويند جهاني شدن يك پروژه است كه توسط آمريكا براي ادامه چيرگي بر جهان طراحي و ساخته شده است و معتقد به مبارزه جدي با آن هستند. گروه ديگري معتقدند جهاني شدن يك روند و پروسه است كه نياز به توسعه و زمان دارد و جهان از سال هاي دور با چنين پديده اي روبرو بوده و اين پديده در دهه اخير نمود بيشتري پيدا كرده است.

گروه سومي هم وجود دارد كه معتقدند جهاني شدن پروسه اي است كه مي تواند تبديل به پروژه شود. و اين تبديل هم مي تواند تئوري ارزشمندي را براي فهم آراي جديد در روابط بين الملل در اختيار انسان ها قرار دهد و هم مي تواند موجب سوق دادن اميال جهانخواران در تثبيت آرا و افكار خودشان و استفاده وسيع و گسترده از آن بشود.

استاد دانشكده هنر در پايان افزود: در عصر جهاني شدن تهاجمات متعددي به گونه هاي مختلف توسط دشمن بر ذهن و انديشة افراد جامعه و مخصوصاً جوانان انجام مي گيرد كه يكي از مهم ترين اين تهاجمات استفاده از سينما و هنر براي تغيير انديشه هاي افراد مي باشد. و براي جلوگيري از اين امر ما بايد هنر را به عنوان ابزاري قدرتمند، گسترده و وسيع در جهت پويايي انديشه و شعله هاي عاطفي افراد جامعه و جوانان خود به كار بگيريم و رويكردهاي خودمان را با بيان زيبا شناسانه و تدوين شده به ديگران منتقل كنيم.

در ادامه اين نشست محمد جواد صاحبي دبير شوراي برنامه ريزي دين پژوهان كشور ضمن اظهار خرسندي از برگزاري نشست مقدماتي كنگره دين پژوهان كشور در كنار مضجع مطهر حضرت رضا (ع) گفت:

نخستين هدف ما از برگزاري اين نشست در خراسان، شناسايي و معرفي دين پژوهان و محققان علوم ديني و هم گرايي و هم انديشي ميان آنها است كه در اين زمينه تاكنون در استان خراسان پنجاه محقق و دين پژوه شناسايي شده كه با دبيرخانه ارتباط برقرار كرده اند.

از ديگر اهداف اين كنگره اطلاع رساني به دين پژوهان و اساتيد علوم ديني مي باشد و همان طور كه مي دانيم جهاني شدن با «چالش و فرصت هايي» روبرو است كه از چند سال پيش اتفاق افتاده و مي افتد و بايد در اين زمينه به محققان و پژوهشگران علوم ديني اطلاع رساني شود و چون در اين زمينه مقداري كوتاهي شده است اين امر نگرش و توجه بيشتر ما را نسبت به اين مقوله مي طلبد.

آقاي صاحبي در پايان افزود: يكي از مشكلات جهاني شدن نفوذ فرهنگ هاي بيگانه از طريق فن آوري اطلاعاتي و مدرنيزه شدن جهان مي باشد كه اين امر فرهنگ كشورها را مورد تهديد قرار مي دهد و در واقع كشورهاي مسلمان بايد به صورت علمي و عملي و به دور از افراط و تفريط با اين پديده برخورد كنند و به ويژه در جنبش نرم افزاري نوين سهم بيشتري داشته باشند.

 


منبع : دبیرخانه دین پژوهان کشور
 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت