العربی   اردو   English   فارسی درباره ما     تماس با ما     اعضای موسسه
چهارشنبه 23 آبان 1397
تلگرام  اینستاگرام  آپارات  گوگل پلاس دین پژوهان  ایمیل دین پژوهان
کد : 12301      تاریخ : 1393/3/31 13:55:09      بخش : دیدارها و گفتگوها print

چهارمین صورتجلسه شورای علمی دبیرخانه دین پژوهان کشور 

این جلسه در تاریخ 1/3/93 تشکیل و موضوع و محورهای کنگره دین پژوهان کشور به عنوان دستور کار مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

 

«مشروح مذاکرات و مباحث»

 

 

آقای صاحبیبحث جلسه قبل پیرامون کنگره دین پژوهان بهعنوان «کنگره دین پژوهی در ایران معاصر» تعیین و به تصویب رسید و چند محور نیز در آن جلسه مطرح شد.اول تعریف پژوهش دینی در دوران معاصر که می تواند از محورهای کنگره باشد، دوم سنجش پژوهشهای دینی از نظر کمی، قبل و بعد از انقلاب اسلامی و سوم روشهای دین پژوهی در دنیای جدید، تحلیل نمونه های عالی از پژوهشهای مستشرقین در اسلام و تشیع که می تواند محور مقاله باشد. مقایسه دین پژوهی در قبل و بعد از انقلاب اسلامی، دین پژوهی در دهه اخیر، تحلیل پژوهشها و رویکردها، نظریات پژوهشگران و به هر ترتیبی که این مطالب بتواند در جریان دین پژوهی مؤثر واقع شود، می تواند محور مقالات قرار گیرد، لذا همه افراد نیز با این محورها موافق بودند.

آقای پیمانقابل ذکر است که در جلسه قبل (جلسه سوم)عنوان کنگره تصویب و این محورها هم مورد موافقت کلی قرار گرفت و بنا شد، اگر افراد مایل باشند به محورهای یاد شده محور دیگری اضافه، تعدیل و یا تغییری ایجادگردد، فضایی شود که ما در این جلسه و فراخوان کنگره در مورد سفارش مقاله و تعیین سخنران، روی همین برنامه عمل کنیم.

آقای صاحبیباید اضافه کنم که لازم است 2 برنامه دیگر درباره کنگره مورد بحث قرار گیرد، یکی نشست های علمی که باید در مسیر کنگره طراحی شود و تا قبل از برگزاریکنگره یا در ذیل همین موضوعات باشد و دوم اینکهپژوهشهای برتر که آن هم با همین عناوین و محورهاارتباط داشته باشد و غیر از نشست های مناسبتی باید یک سری نشستهای علمی متناسب با رویکردها طراحی شود.

آقای ایزدپناه: دبیرخانه باید کاری جهت دار و منتهی به نتیجهدر راستای کنگره ای تام و کامل انجام دهد، و در مورد آثار کنگره نیز باید گفت: قبل از کنگره کتابهای عربی را ترجمه، بازخوانی و چاپ کنیم تا موضوع تقویت شود.

آقای پیمان: ترجمه آثار برگزیده فارسی به انگلیسی و عربی نیز بسیار مهم می باشند.

آقای ایزدپناهلازم است بانک مترجمین ایجاد شود و جشنواره ای نیز به آن اختصاص یابد و اگر کسی نیاز به مترجمی داشت به این بانک، با سلایق مختلف مراجعه کند.

آقای صاحبی: بنده نیز به نمایشگاه کتاب مراجعه کردم و در آنجا اشخاصی از قبیل وزیر ارشاد، وزیر دادگستری و آقای عماد و ... را ملاقات کردم و حتی در مورد بازگشایی دبیرخانه دین پژوهان کشور نیز با ایشان صحبت کردم وجناب آقای جنتی فرمودند: طی یک جلسه مسائل را بازگو کنید تا ان شاءا... به نتیجه برسیم و بنده نیز در این جلسه اعلام می دارم، آقای پیمان به همراه دکتر احمدی و بنده و آقای ایزدپناه در جلسه مذکور حضور داشته باشیم، البتهبا هماهنگی که با جناب آقای وزیر انجام شد.

آقای اسلامیآنچه که امروزه در نشست های علمی مرسوم است این است که یک صاحبنظر با تعدادی هم مستمع در جلسه حضور پیدا می کنند، لذا لازم است ما مراسم را از هم جدا کنیم و تعداد محدودی را نیز دعوت کنیم (برای مثال 20 نفر) تا جلسه مفیدی داشته باشیم و کمک ویژه ای نیزدر این راستا به کنگره شود.

آقای صاحبیالبته ما در حال انجام یک استاندارد جهتحمایت لازم از نشست ها هستیم، لذا برای مثال آقای قاضی زاده یک نشستی برگزار می کنند و ما هم در آنجا شرکت می کنیم ولی در نتیجه باید گفت با تعداد محدود به نتیجه مطلوب تری خواهیم رسید.

آقای پیمانبحمد ا... تقریباً به هدفی که شما اشاره فرمودید نزدیکتر شده ایم و از وقتی که این مکان دائر شد تا بهحال 9 نشست برگزار گردیده، برای مثال آقای صاحبی،نشست سیدجمال الدین اسد آبادی را ارائه کردند و یک بحثی را هم جناب آقای دکتر اسلامی پیرامون آسیب شناسی اخلاقی پژوهشهای عاشورایی داشتند و این بحثها با برنامه ریزی آقای صاحبی پیش رفت که از قبل هم ناقدینی تعیین شدند و موضوع از قبل به ایشان گفته شد و مباحث خوبی درگرفت و حدود 60 الی 70 درصد نتیجه حاصل شده ،آقای دکتر علیخانی هم هفته آینده نشستی دارند. ایشان نیز آثاری دارند از جمله کتاب سیاست نبوی که آن بیشتر مورد بحث است و آقای صاحبی هم نظرشان این بود که این کتاب را در چند جلد تهیه کنیم  و از قبل به اساتید داده شود تا بحث آقای علیخانی را مورد نقد و نظر قرار دهند.

آقای عبداللهیانمتأسفانه ما در مسائل علمی و نورآوری یکه به قاضی می رویم و خبر نداریم بیرون از ایران چه خبر است، و لذا ترجمه در کلام جدید از یک کتاب علم و دین شروع شده و بعضی را ما جدی نمی گیریم و لذا بایدبتوانیم کتاب مفید و ارزنده ای را وارد مدار کنیم. اگر شما طلبه ها را با عربی امروز آشنا کنید و با منابع کاری عربها در ارتباط باشید از دنیا عقب نمی افتید و چرا که ایشان (عربها) آنقدر با منابع انگلیسی در ارتباط هستند که ظرف کمتر از 2 سال بهترین منابع را به فرانسه و انگلیسی ترجمه می کنند.

آقای اسلامی: دو محور در اینجا مطرح است که با یکدیگر همخوانی ندارند، ما مطالعات دینی و دین پژوهی داریم، محور دوم ناظر به پژوهشهای دینی است، یعنی فرض کنیم کاری که آقای جلالی نائینی انجام میداد در پژوهش دینی می گنجد ولی وقتی ابراز می کنیم دین پژوهی یعنی روشهایی که امروز در جهان جدید هستند و دین را بررسی می کنند.

آقای صاحبی: سال گذشته پژوهشهای شما برگزیده و جزءپژوهشهای برتر عنوان شد، البته پژوهشهای دینی متفاوت از تألیف و تصنیف است، لذا از نگاه ما نظریه باید در صدد کشف حقیقت یا اثبات آن باشد و دو رویکرد متفاوتنیز در دستور کار دبیرخانه قرار دارد، پس مراد ما از برگزاری این نشستها دین پژوهی است.

آقای اسلامی: کنگره دین پژوهی که در حال شکل گرفتن است، لازم است کارهای مثل آقای جلالی و ... را بگنجانید.

آقای صاحبی: ما احیاء تراث را از دستور کار خارج کرده ایم، اما اینکه مستشرقی در یک زمینه ای کار کرده و در مورد اسلام نظریه ای داده باید این را دین پژوه بدانیم.

آقای اسلامیما وقتی می خواهیم بحث کنیم که کتاب امر به معروف و نهی از منکر چقدر اثر دارد، اما برای مثال باید بدانیم آقای مایکل کوپ از چه شیوه ای برای این امر استفاده می کند.

آقای صاحبیآقای مایکل کوپ یک متدی به ما می دهد که می تواند به پژوهشگر کمک کند، گاهی وقتها هم ایشان نظریه ای از مجموع دانسته هایی که  از گذشته تا حال دارند ارائه می دهند و بین شیعه و سنی ایشان یک استنباطی دارند و ما می خواهیم به پژوهشگر خود کمک کنیم و بگوییم در دنیا روشها و متدها به این صورت است، لذا در استخدام پژوهش دینی باید قرار داشته باشیم(منظور مطلبی که  باید در نظر داشته باشیم).

آقای اسلامی: بحث پژوهش دینی در کنگره آنقدر گسترده می شود که نمی توان در همه موارد آن به بحث و بررسی پرداخت، اگر روشهای دین پژوهی مد نظر باشد (یعنی مطالعه دین) یعنی پژوهش را حتماً یک انسان دین دار باید انجام دهد، ولی دین پژوهی را انسان بی دین هم انجام می دهد، لذا آقای مایکل کوپ یک پژوهش خوبی در مورد اسلام انجام داده در صورتی که خود ایشان هیچگونه التزام اسلامی ندارد.

آقای صاحبی: گاهی وقتها دین پژوه به یک استنباطی می رسد که ما می توانیم یک عملی را برای او پیدا کنیم، به نظر بنده نباید او را محروم کنیم، فرض کنیم در مورد جانشینی آقای مادلون اعتقادی ندارد ولی به نظرم بهترین بحث را ایشان ارائه کرده و این چیزی است که بنده در تحقیقات چند ساله بدست آوردم.  می خواهم بدانم اگر شما ایشان را خارج می دانید، باید دلیلی روشن برایش داشته باشید.

آقای اسلامیآقای مادلون وقتی در مقام اسلام پژو کاری می کند، نظریه ای در مورد خلافت پیامبر اکرم(ص) دارد، ولی باید دید امروز برای مطالعه دین اسلام به شکل خاص، مستشرقان از چه شیوه هایی استفاده می کنند؟

آقای ایزدپناهدر پژوهشهایی که در باب دین است، باید هدفمان روشن شود.

آقای جوادیاگر ما نواقص پژوهشهای کشور را بفهمیم و به عنوان دین پژوهان آنچه را که در کشور به عنوان نقص وجود دارد را دریابیم و لذا می بینیم که بخشی از آنها اطلاعاتی و ... می باشد، حال کتابی هم کسی پیشنهاد داده و ما هم ترجمه کنیم ولی واقعیت این است که در حوزه پژوهشهای دینی ما مشکلات و نقصمان چیست؟ در دبیرخانه دین پژوهان کشور برای مثال بخش اعظم کارهایی که در بحث سلفی ها در حال انجام است بی ربطاست، اولاً آنها خیلی از ایراداتی که ما بر آنها گرفته ایم همه را رفع می کنند و اکنون از زوایای مختلف بخصوص اهل بیت(ع)

را مطرح می کنند ولی ما هنوز در عالم خودمان مشغول به پژوهش هستیم، اخیراً بخشی از کتابهایشان روی حوزه تکفیر در تشیع جمع شده و واقعیت این است که بنده خودم آنقدر خبر ندارم، خب آنها ابراز کرده اند که حتی اهل بیت(ع)  از ماست و ربطی به شیعه ندارد و حتی شیخ انصاری (ره) نیز در این مورد به بحث و بررسی پرداخته اندکه خیال نکنید ما این مسائل را بهتر از کفار می دانیم، باز صاحب جواهر می گوید چقدر فرق بین مقدس اردبیلی که غیبت اینها را حرام میداند و خواجه نصر الدین که قتل آنها را نیز بلااشکال می داند، لذا ما بسیاری از پایان نامه ها را که می بینیم فاصله کاملاً مشهود است . نظر بنده این است که امام هم کاملاً از نظرشان برگشتند و آنها این مطالب را بررسی کرده اند ولی در مقابل حوزه پژوهش ما اصلاً با آنها قابل قیاس نیست و بسیار ضعیف است و کسی که کتابهای منتشره علمای شیعه را می بیند، متوجه زیراکس بودن تمام صفحات کتاب می گردد.

آقای صاحبیمطالب جناب آقای جوادی ناظر به کاستی ها و مشکلات است، واقع این است که اگر ما بخواهیم در مورد کاستی ها بحث و بررسی کنیم، واکنش ها و پیامدهایی خواهد داشت، در حال حاضر از اعاظم خودمان نیز بعنوان مشایخ متکلم، حرفهایی ناشیانه و بدوی شنیده می شود، ببینید سلفی گری محمد بن عبدالوهاب و سیدجمال الدین اسد آبادی چقدر فرق ماهوی دارد، لذا وقتی کتابهای درسی خودمان را مطالعه می کردم، مطالب سلفی ها باعث تعجبم شد.

آقای اسلامیشما یک کتاب درغرب پیدا کنید که 500 سال قدمت داشته باشد، لذا باید دید پژوهشهای دین پژوهی در حوزه ما چقدر ناظر به واقع و چقدر ناظر به حریف است، آنها چه می گویند  و ما چه میگوئیم.

آقای صاحبی: وقتی می خواستند در کنگره شیخ مفید کتابهای ایشان را به چاپ برسانند و اتفاقاً بنده نیز در جلسات اولیه آنها شرکت داشتم، در آن کنگره آقای مکارم، فاضل لنکرانی، سید مهدی روحانی و آقای احمدی و دکتر شهیدی بودند و این اشکال را مطرح کردند که ما اگر کتابهای ایشان را چاپ کنیم احساسات جریحه دار می شود، در پایان هر کسی نظری داد و چاره اندیشی کرد، یکی گفت تراث ایشان را حذف کنیم، یکی گفت بخشی از کتاب ایشان را حذف کنیم و خلاصه ... و لذا ما نباید وارد جزئیات بطور مستقیم شویم، چون ممکن است تنش هایی ایجاد کند که در نتیجه منجر به موانع بزرگی گردد، اما سیاستی که ناظر بر نیاز های مبرم در دنیای اسلام باشد در قالب اولویت شناسی انجام پذیرد.

آقای ایزدپناه: ما می توانیم مطالب شیخ مفید را تشریح و نقد کنیم، البته بصورت تاریخی و در صورت دسترسی به منابع کامل.

آقای اسلامی: عنوان نقد را برای پژوهشهای دفاعی از واقعیت تا آرمان، قرار دهیم، بالاخره بخشی از دنیاورزی و دین ورزی، پژوهشهای دفاعی است.

آقای صاحبی: آقای دکتر علی شیخ اظهار داشتندکه بندهوقتی شیعه شدم، علتش کتابهای بلاغی بود که منصفنانه طرح مطلب کرده بود و اثرات زیادی داشت.

آقای پیمانحاج آقای صاحبی یک جمع بندی بفرمایند که ما اگر بناست کار را ان شاءا... آغاز کنیم باید برای آن طرح و برنامه اجرایی مشخصی را داشته باشیم و در دستور کار نیز لازم است بحث و بررسی صورت گیرد و مطلب قابل ذکری که باید عرض کنم این است که، از وقتی این مکان (دبیرخانه دین پژوهان کشور) دوباره راه اندازی شد،دائما از مؤسسات و مراکز فرهنگی تماس گرفته می شود و اظهار می دارند، آماده ارسال آثارشان هستند که ما باید ملاک های پذیرش این آثار را نیز مشخص کنیم.

آقای صاحبی: اگر اعضاء موافقند تا محور کنگره را مشخص کنیم و اینکه چند موضوع در این جلسه مطرح شد، یکیبانک اطلاعات تشکیل شود که آخرین پژوهشها در عرصه دین از غربی ها و عربها را بتوانیم به کمک ارشاد در خانه کتاب انجام دهیم و یکی هم ترجمه آثار فاخر غربی و عربی بود، بخصوص در حوزه دین پژوهی بتوانیم انجام دهیم و پژوهشهای دینی بایسته ها و کاستی ها را هم که آقای جوادی مطرح فرمودند، یکی هم پژوهشهای آرمانها و واقعیتها است و همانطور که گفتیم شروع به نوشتن طرح شود و بحث دوم هم این است که امسال ما می خواهیم پژوهشهای برتر حوزه دین را هم داشته باشیم یا نه، سازمان تبلیغات در این دوره ای که دبیرخانه دین پژوهان تعطیل بوده کاری را به نام کتاب دینی و پژوهشهای برتر دینی راه انداخته و در حال برگزاری چندین ساله نیز است و از طریق صدا و سیما نیز پوشش مناسبی هم داده شده، اما ایده ها را نتوانست خوب جا بیندازد چون مردم حضور کمرنگی داشتند، ولی به هر حال این برند را به آنجا منتقل کرده اند.

آقای اسلامی: علت تعطیلی این جا بیشتر مسئله مالی بود که ان شاءا... وقتی بودجه مشخصی داشته باشد مشکل برطرف خواهد شد.

آقای عبداللهیان: ما برداشتمان از دین پژوهی این است که کاری به تلاش سازمان تبلیغات نداشته باشیم و در حوزه خودمان کار کنیم .

آقای صاحبی: جمع بندی ما این شد که کنگره با همان محورها تبدیل به طرح شود و پژوهشهای برتر حوزه دیننیز کلیاتش مصوب شده، طرح را فعلاً آماده می کنیم و به دبیرخانه ارائه میدهیم تا مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

 

 

 

 

 

مصوبات جلسه:

 

 کنگره دین پژوهان تحت عنوان «دین پژوهی در ایران معاصر» و در 7 محور اصلی، موضوعات کنگره نیز تصویب شد.

 برگزاری نشست های تخصصی و همچنین آیین تجلیل دین پژوهان برتر پیرامون محورهای کنگره مورد تصویب قرار گرفت.

 اجرای نشست های مناسبتی با موضوعات جدید طبق روال گذشته بلامانع می باشد.

 متن مناسب فراخوان کنگره و فراخوان مراسم تجلیل توسط 3 نفر از اعضای محترم شورای علمی تهیه و پس از تأیید شورا اقدام گردد.

5- طرح های بانک اطلاعات ترجمه و مترجمین وآثار فاخر غربی ها و عرب ها با همکاری مراکز ذیربط مورد پیگیری قرار گیرد.

 

 

حاضرین:

 

 

عبدالرضا ایزدپناه       قاسم جوادیمحمد عبداللهیان

 

 

    محمدجواد صاحبی                                سید حسن اسلامی                                           آیت پیمان

7

 



 نظرات کاربران 
نام و نام خانوادگی لطفا نظرتان رو درباره این مطلب وارد نمایید*
پست الکترونیکی
لطفا عبارت بالا را وارد نمایید(سیستم نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حساس نمی باشد)

مطالب مرتبط
تازه ترین مطالب
نشاني: قم، خیابان شهید فاطمی (دورشهر) بین کوچه 21 و 23 پلاک 317
تلفن: 37732049 ـ 025 -- 37835397-025
پست الکترونيک : info@dinpajoohan.com
نقل مطلب با ذکر منبع آزاد است
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دبیرخانه دین پژوهان کشور می باشد طراح : دریانت